Libretto list

Mateo Falcone Libretto

dramaticheskaja scena
(po Merim`e i Zhukovskomu).

Muzyka
C. Kjui
(1906-1907)



Dejstvujushchie lica:

Mateo Fal'kone --          Bariton
Dzhiuzeppa -- ego zhena    Soprana
Fortunato -- syn           Al't
Sanp'ero -- kontrabandist  Tenor
Gamba -- serzhant          Bas
Neskol'ko soldat           Tenora i basy
Korsika, 18.. god.



Mateo Fal'kone

dramaticheskaja scena

Muzyka C. Kjui

Zanaves. Goristaja i lesitaja, zhivopisnaja mestnost'. Napravo dom i dvor,
okruzhennyj zaborom s vorotami. Po sredine dvora stog sena. U zabora, v nishe,
statu`etka Bogorodicy. Na zadnem plane vozvyshennaja ploshchadka. Jasnyj,
solnechnyj den.
Fortunato za scenoj igraet na rozhke.
Fortunato vkhodit, prodolzhaja igrat'.
Vystrely za scenoj. Fortunato prislushivaetsja, vykhodit za vorota i ogljadyvaetsja.
Potom vozvrashchaetsja nazad, lozhitsja i lenivo greetsja na solnce.
Vbegaet ranenyj Sanp'ero, opirajas' na ruzh'e.

SANP'ERO
Ty syn Mateo Fal'kone?

FORTUNATO
Da.

SANP'ERO
Ja Sanp'ero.
Spasi menja; ja ranen; egerja
za mnoju gonjatsja; oni uzh blizko.
Ne v silakh dal'she ja idti.

FORTUNATO
Da ja odin. Otca net doma; s nim
uzhal i mat'.

SANP'ERO
Chto nuzhdy! Sprjach' menja
skorej.

FORTUNATO
Da chto otec na `eto skazhet?

SANP'ERO
Otec tebja pokhvalit.

FORTUNATO
Nu, ne znaju;
Podozhdi, kogda vernetsja on.

SANP'ERO
Zdat' tvoego otca!
Da cherez pjat' minut oni uzh budut zdes'!
Skoree sprach' menja, il' ja tebja ub'ju!

FORTUNATO
Ruzh'e tvoe rjazrjazheno
i vse rasstreljany patrony.

SANP'ERO (Vykhvatyvaet kinzhal.)
A `eto chto?

FORTUNATO (otskakivaja nazad)

A nu-ka, dogoni.

SANP'ERO
Ty ne Mateo syn.
On ne dozvolil by skhvatit' menja u svoego poroga.

FORTUNATO
A esli sprjachu ja tebja,
chto dash' ty mne za `eto?

SANP'ERO
Na, vot tebe pjat' lir.

FORTUNATO
Ne bojsja nichego.
(Fortunato prjachet Sanp'ero v stoge sena, zatiraet sledy krovi i vnov' lozhitsja
naigrivaja. Vdali pokazyvajutsja Egerja i Gamga, ogljadyvajutsja, ishchut sledov i
priblizhajutsja k vorotam.)

EGERJA
(Basy)
Dolzhno byt' zdes' on.
(Tenora)
Vot ego sledy.

GAMBA
Druzhok, zdorovo.
Kakoj ty stal vol'shoj!
Ne probegal li zdes' kto mimo?

FORTUNATO
Ja do tebja eshche daleko ne doros.

GAMBA
Utesh'sja, dorostesh'.
No ty skazhi mne:
ne probegal li zdes' kto mimo?

FORTUNATO
Ne probegal li zdes' kto mimo?

GAMBA
Nu da.
V ostrokonechnoj shapke, v oborvannoj, rasshitoj krasnym kurtke?

FORTUNATO
V ostrokonechnoj shapke, v oborvannoj, rasshitoj krasnym kurtke?

GAMBA
Da, otvechaj zhe poskorej i slov moikh ne povtorjaj.

FORTUNATO
Segodnja utrom nash abbat zdes' mimo proezzhal na oslike svoem
i sprashival menja on ob otca zdorov'i,
a ja emu otvetil...

GAMBA
Ty khitrish: ty znachit znaesh' gde Sanp'ero!
Ego my ishchem.
Govori skorej, gde prokhodil on?
Verno zdes'
ego ty videl?

FORTUNATO
Net, ja spal.

GAMBA
Ty lzhesh'!
Kogda streljajut, spat' nel'zja.

FORTUNATO
Da, moj
Otec streljaet gromche vas, a ja
i tut ne prosypajus'.

GAMBA
Chto b chort tebja pobral!
Uveren ja, chto videl ty Sanp'ero i sprjatal mozhet byt'.
Podstrelennyj ne mog on daleko ujti.
Da i sledov ne vidno dal'she krovi.
(Egerjam)
Poshar'te-ka v domu, byt' mozhet tam on.
(Egerja, krome odnogo, vkhodjat v dom.)

FORTUNATO
A chto zhe skazhet vam otec,
uznav, chto, bez nego, vy v dom ego vkhodili?

GAMBA (Beret Fortunato za ukho.)
Smotri, shchenok! Zagovorish' inache,
kogda tebe otpustim shtuk dvadcat' sabel'nykh udarov.

FORTUNATO
Otec moj Mateo Fal'kone.

GAMBA
Da znaesh', chto ja tebja v tjur'mu otpravlju,
Broshu na solomu, v okony zakuju...
A tam i gil'otina, kol' ne skazhesh' gde Sanp'ero.

FORTUNATO
Otec moj Mateo Fal'kone.
(Lozhitsja i igraet za rozhke.)

ODIN EGER' (Bas)
Ostav'te ego. Opasno ssorit'sja s Mateo.
(Egerja vykhodjat iz domu..)

GAMBA
Nu chto?

EGERJA
Ves' dom my obsharili naprasno.

GAMBA
Shuster ty, vuzhu ja, i daleko pojdesh'.
No skvernye so mnoju shutish' shutki.
Kogda otec vernetsja, rasskazhu emu i vse,
i on tebja za to, chto lzhesh' ty, vysechet do krovi.

FORTUNATO
Akh, net, ne vysechet.

GAMBA
Uvidim. No luchshe bud' pain'ka.
Ja uzh davno tebe, Fortunato,
khoroshen'kij podarok prigotovil.
Ved' u tebja do sikh por net chasov?

FORTUNATO
Otec skazal, chto mne ikh dast, kak skoro
dvenadcat' let mne budet.

GAMBA
A tebe
teper' lish' tol'ko desjat'. `Eto pesnja
dolga. Vot posmotri sjuda, kakie
prekrasnye chasy!
(Vynimaet chasy i vertit na solnce. Fortunato zhadno na nikh smotrit.)
Futljar s `emal'ju, strelki zolotye
i goluboj, uzornyj ciferblat.
Kogda po gorodu guljat' ty budesh'
i sprosit kto tebja: kotoryj chas?
Ty s gordost'ju ikh vynesh' i pokazhesh'.
Nu chto? Zhelaesh' poluchit' chasy?

FORTUNATO
Zachem vy nado mnoj smeetesh'?

GAMBA
Nichut'!
Chasy tvoi, skazhi lish' gde Sanp'ero.
Tovarishchi svideteli i ja
ot slov svoikh ne otkazhus'.
Nu chto zhe, gde Sanp'ero?

FORTUNATO
A chasy
ty mne dash'?

GAMBA
Dam.
(Fortunato odnoj rukoj khvataet chasy, drugoj ukazyvaet na stog sena i otkhodit v
storonu. Ottuda vytaskivajut Sanp'ero. U nego kinzhal v ruke, on staraetsja
borot'sja, no ne v silakh uderzhat'sja na nogakh, padaet. Ego obezoruzhivajut i
svjazyvajut.)

SANP'ERO
Drug Gamba, ty
uzh v `etom mne, konechno, ne otkazhesh',
najti nasilki: ja idti ne v silakh;
ves' krov'ju izoshel ja. Priznajus',
streljat' ty master, i v menja tak lovko
popal, chto uzh teper' so mnoj konec.
No videt' mog ty tak zhe, chto i ja
ne promakh!

DAMBA
Ty udiral ot nas kak serna.
No ja tak dovolen, chto ty v moikh rukakh,
chto na svoikh rukakh gotov tebja nesti khot' milju.
Pokoen bud': my preudobno tebja ustroim.

SANP'ERO
Ladno. I sena ne zhalejte podlozhit'.
(Ustraivajut nosilki i ukladyvajut na nikh Sanp'ero. K nemu podkhodit robko
Fortunato i khochet otdat' monetu. Sanp'ero ottalkivaet ego ruku; moneta padaet.
V to zhe vremja izdali pokazyvaetsja Mateo s dvumja ruzh'jami, odno v rukakh,
drugoe na remne cherez plecho i zhena ego Dzhiuzeppa s meshkom kashtanov na
spine.)
Proch! izmennik, gadina!

MATEO
Zhena, brosaj meshok i bud' gotova.
(Peredaet ej ruzh'e i oba, ostorozhno kradutsja. Gamba idet im na vstrechu.)

GAMBA
Mateo, zdravstvuj! `Eto my, druz'ja..

MATEO
Zdorovo, brat.

GAMBA
Ustali my segodnja, nabegalis'.
No nam truda ne zhal', Mateo.
My likhogo pojmali zverja;
khot' dobyjcha `eta nam dorogo dostalas':
dvoe nashikh legli.

MATEO
Kogo majmali vy?

GAMBA
Sanp'ero, tvoego
prijatelja: ved' on na toj nedele u tebja
ukral drukh koz?

MATEO
To pravda. No bol'shaja
sem'ja u bednjaka, a golod, znaesh',
ne svoj brat.

GAMBA
Ot nas by verno
on uskol'znul, kogda b ne Fortunato,
mal'chishka tvoj, pomog nam.

MATEO
Fortunato?

ZHIUZEPPA
Fortunato?

GAMBA
Da! Sanp'ero
zdes' v stoge sena sprjatalsja, a Fortunato
ego i vydal nam. Za `eto vse vy
poluchite spasibo ot nachal'stva.

MATEO
Proklja'te!
(Sobirajutsja unosit' Sanp'ero. Fortunato vynosit krynku moloka i predlagaet
Sanp'ero. Tot ego ottalkivaet.)

SANP'ERO
Proch', izmennik!
(Egerju.)
Tovarishch, daj napit'sja.
(P'et. Ego unosjat. U poroga:)
Bud' prokljat `etot dom. Ijudy zdes'
predateli zhivut!

GAMBA
Proshchaj, Mateo.
(Unosjat Sanp'ero. Za nim ukhodjat Egerja i Gamba.)

MATEO
Ty khorosho nachinaesh'!

FORTUNATO
Otec moj...

MATEO
Proch' ot menja.

DZHIUZEPPA
Kto tebe dal `eti chasy?

FORTUNATO
Djadja Gamba!
(Mateo vyryvaet chasy i brosaet ikh o zem'.)

MATEO
Moja l' v nem krov'?

DZHIUZEPPA
Opomnis', ved' ja zhena tvoja.

MATEO
I syn moj predatel'! pervyj v nashem rode.
(k Fortunato)
Idi za mnoju.

DZHIUZEPPA (Khvataet ego za ruku.)
On syn moj, tvoj syn.

MATEO
A ja
ego otec. Pusti.
(Dzhiuzeppa obnimaet Foirtunato i brosaetsja na koleni pered izobrazheniem
Bogorodicy. Mateo i Fortunato pokazyvajutsja na ploshchadke.)

MATEO
Fortunato, idi k tomu kamnju, stan' na koleni, chitaj molitvu.

FORTUNATO
Otec, prosti
menja, ne ubivaj menja, otec.

MATEO
Chitaj molitvu.
(Fortunato stanovitsja na koleni.)

FORTUNATO
Ave maria, gratia plaena,
dominus tecum, benedicta tu in mulieribus,
et benedictus fructus ventri tui Jesus.
Sancta Maria, mater Dei,
ora pro nobis peccatoribus
nunc et in hora mortis nostrae. Amen.

MATEO
Amen.
Ty konchil? To vse tvoi molitvy?


FORTUNATO
Net,
eshche odnu ja znaju litaneju;
Ee mne vyuchit' otec Franchesko
velel.

MATEO
Ona dlinna... no s Bogom.

FORTUNATO
Sancta Maria, sancta mater Dei,
Sancta mater genitrix, Sancta virgo virginum.
Sedes sapientiae, speculum justiciae,
ora pro nobis, ora.

MATEO
Ora pro nobis, ora.

FORTUNATO
Mater purissima, ater castissima,
mater Creatoris,

FORTUNATO I MATEO
ora pro nobis.

FORTUNATO
Mater amabilis, mater admirabilis,
mater Salvatoris,

FORTUNATO I MATEO
ora pro nobis.

FORTUNATO
Virgo prudentissima, virgo reveranda,
Virgo potens, virgo fidelis,
sedes sapientiae, speculum justitiae,
ora pro nobis, ora.

MATEO
Ora pro nobis, ora.

FORTUNATO
Turris eburnea, turris Davidica,
federis arca,

FORTUNATO I MATEO
ora pro nobis.

FORTUNATO
Rosa mystica, vas spiritualis,
stella matutina,

FORTUNATO I MATEO
ora pro nobis.
Agnus Dei, qui tollis peccata mundi,
parce nobis Domine, exaudi nos.
Miserere nobis, miserere nobis, miserere.

MATEO
Gotov ty?

FORTUNATO
Akh, otec,
ne ubivaj menja.

MATEO
Gotov ty?

FORTUNATO
Akh,
prosti menja, otec.
Ja Gambu uproshu, chtob on prostil Sanp'ero.

MATEO
Tebja prostit
Vsevyshnij Bog.
(Vystrel. Fortunato privstaet i tut zhe padaet. Mateo spuskaetsja vniz, ne
oborachivajas'. Dzhiuzeppa bezhit emu na vstrechu.)

DZHIUZEPPA
Moe ditja! Nash syn! Chto sdelal ty,
Mateo?...

MATEO
Moj dolg. Tam on na poljane
lezhit.
Sejchas predam ego zemle.
Po nem pominki budut. On,
kak khristianin, umer s pokajan'em.
Gospod' ego mladencheskuju dushu
pomiluet i uspokoit.
(Rydajushchaja Dzhiuzeppa pripadaet k plechu Mateo. Oba medlenno vkhodjat v
dom.)